Zelfportret – 1869

Elizabeth Southerden Thompson, Lady Butler (3 November 1846 – 2 October 1933) was een Britse kunstschilder, gespecialiseerd in afbeeldingen van soldaten en veldslagen. Ze trouwde met Lieutenant General Sir William Butler, waardoor ze ‘Lady Butler’ werd.

Leven en werk
Elizabeth (‘Butler’) werd geboren in Villa Claremont in Lausanne, Zwitserland, dochter van Thomas James Thompson (1812–1881) en zijn tweede vrouw Christiana Weller (1825–1910). Haar zus Alice Meynell was bekend als essayist en dichter. Elizabeth begon met kunstonderwijs in 1862, terwijl ze opgroeide in Italië. In 1866 verhuisde ze naar South Kensington, London, en schreef zich in bij de Royal Female School of Art. In 1869 verhuisde het gezin naar Florence. In Florence ging Elizabeth naar de Accademia di Belle Arti en kraag ze les van kunstschilder Giuseppe Bellucci (1827–1882). Ze signeerde haar werk met E.B.; Elizth. Thompson of Mimi Thompson (vanaf haar kindertijd werd ze “Mimi” genoemd).
In het begin concentreerde ze zich op religieuze onderwerpen, maar eenmaal in Parijs, vanaf 1870, kreeg ze de scenes van veldslagen te zien van Jean Louis Ernest Meissonier en Édouard Detaille, en werden oorlogstaferelen haar focus. Haar schilderij Missing (1873), een tafereel met een Frans-Pruisische oorlogsscène waarop het lijden en heldhaftigheid van gewone soldaten te zien is, was haar eerste dat werd toegelaten tot de Royal Academy.

Butler’s schilderij The Roll Call, over uitgeputte soldaten na de strijd, werd tentoongesteld in 1874 in de Royal Academy Zomer Tentoonstelling. Het werd zo populair dat een politieagent de menigte in goede banen moest leiden. Ze schreef dat ze, na de opening van de Summer Exhibition, wakker werd als beroemdheid.
Haar faam werd groter naarmate de schilderijen door Europa toerden, samen met foto’s van Elisabeth. Ze kreeg des te meer aandacht, toen mensen ontdekten dat ze niet alleen jong was maar ook nog mooi, niet direct een associatie die men had bij schilders van oorlogstaferelen. Wat ook hielp was een toenemende Victoriaanse trots en romantisering van het groeiende British Empire. Haar schilderijen waren over het algemeen realistisch in detail waar het om chaos en verwarring ging, om modder en uitputting – het werd allemaal accuraat weergegeven. Haar werk lijkt vooral te gaan over Britse troepen in actie, of net na de actie, maar vermeed een-op-een gevechten. Ze schilderde de troepen zoals hun tegenstanders hen zouden hebben gezien, maar de tegenstanders zelf komen zelden in beeld.

Na haar huwelijk in 1877 met Sir William Francis Butler (1838–1910), een onderscheiden officier in het Britse leger uit Tipperary, Ierland, reisde Butler met haar man mee naar alle uithoeken van het Koninkrijk en voedde ze zes kinderen op. Langzaam maar zeker nam ze het idee van haar man over dat het koloniale imperialisme van de U.K. en andere Europese machten de lokale bevolking niet bepaald ten goede kwam. Toch ging ze door met scenes te schilderen die de waarde van de gewone soldaat naar voren brachten. Ze maakte ook zwart-wit illustraties, o.a. voor de gedichten van haar zus Alice Meynell.
Over haar militaire schilderijen schreef ze in een autobiografie die werd uitgegeven in 1922: “Ik heb ze niet voor de glorie van oorlog geschilderd, maar om het lijden en heldendom neer te zetten”.
Toen haar man met pensioen ging, volgde ze hem naar Ierland, waar ze op kasteel Bansha gingen wonen in  County Tipperary. Gedurende de Ierse burgeroorlog werden haar aquarellen uit Palestina voor de veiligheid overgebracht naar haar dochter in Gormanston Castle, maar later zijn ze bijna allemaal alsnog verloren gegaan door Duitse bommen in de Tweede Wereldoorlog.

Lady Butler werd weduwe in 1910, maar bleef in Bansha wonen tot 1922, toen ze bij haar jongste dochter Eileen, Viscountess Gormanston, introk in Gormanston Castle, County Meath. Daar overleed ze kort voor haar 87e verjaardag. Ze werd begraven vlakbij Stamullen graveyard.

Tentoonstellingen en musea
1874  Royal Academy Summer Exhibition
1893 World’s Columbian Exposition in Chicago
1892 Royal Hibernian Academy
2018 Elizabeth Thompson werd opgenomen in Women in Paris 1850-1900.
Veel van haar miliaire werken vonden hun weg naar verschillende musea. Het schilderij genaamd Scotland Forever! wat bovenaan deze pagina is te zien, heeft ze geschilderd in 1881. We kunnen het bewonderen in de Leeds Art Gallery, in Engeland.

Bronnen
– Letters from the Holy Land (London: A & C Black, 1903).
– From Sketch-book and Diary (London: A & C Black, 1909)
– An Autobiography (London: Constable & Co., Ltd., 1923).
– Autobiography (Sevenoaks: Fisher Press, 1993). ISBN 1-874037-08-6
– Wikipedia.org

Klik hier om meer te zien van deze vrouwelijke meester.